مقالات و دروس دانشگاهی
امام (ره)و رای مردم

تقارن سالگرد رحلت امام خمینی (ره) و دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری فرصت مناسبی برای بازخوانی موضع معمار نظام جمهوری اسلامی ایران در برابر خواست و آرای عمومی است. از همان هنگام که ایشان در فرانسه مدل مورد نظر خود برای اداره جامعه را «جمهوری اسلامی» نامید، نقش مردم در این نوع از حکومت و چگونگی جمع آن با اعتقاد به حاکمیت الهی و ولایت فقیه به مهم ترین پرسش در افکار عمومی مردم ایران وجهان تبدیل شد.
نگاهی به «صحیفه نور» و شمار پرسش هایی که خبرنگاران در این باره از حضرت امام داشته اند،، نشان می دهد که پاسخ به این سوال تا چه اندازه اهمیت داشته است. با این حال و پس از گذشت سی سال از آن روزها هنوز هم گاه شاهد ارایه تفسیرها و تحلیل هایی از نظر ایشان هستیم که به هیچ رو قابل پذیرش نیست.t
 بی تردید امام خمینی را باید از طرفداران نظریه حاکمیت الهی دانست. آن بزرگوار در جای جای آثار علمی خود، به ویژه ... ادامه

جایگاه و اختیارات رئیس جمهور

طبق اصل113 قانون اساسي «پس از مقام رهبري رئيس جمهور عالي ترين مقام رسمي كشور است و مسئوليت اجراي قانون اساسي و رياست قوه مجريه را جز در اموري كه مستقيماً به رهبري مربوط مي شود، بر عهده دارد.»
به اين ترتيب رئيس جمهور بر جايگاه عالي ترين مقام رسمي كشور پس از رهبري تكيه مي زند و داراي دو مسئوليت عمده است؛ يكي رياست قوه مجريه، جز در اموري كه مستقيماً به رهبري مربوط مي شود، و ديگري اجراي قانون اساسي.
     اول-جايگاه: عالي ترين مقام رسمي كشور پس از رهبري
به رغم آنكه، هم به لحاظ مباني فقهي و هم از نظر قانون اساسي، ولي فقيه در رأس هرم نظام سياسي جمهوري اسلامي ايران قرار گرفته است، براي پاسخ به برخي نيازهاي بين المللي و روابط خارجي رئيس جمهور در ميان مقامات قانوني، عالي ترين مقام رسمي كشور پس از رهبري شناخته شده و به تعبيري مي توان او را در ميان رؤساي سه قوه، ارشد تلقي كرد. اين ... ادامه

حق پاسخ و تصحیح در صدا و سیما

یک گام به جلو در حفظ حقوق شهروندی
1- پیدایش رسانه های عمومی، در کنار همه سودمندی ها، مشکلات و پرسش هایی را نیز به وجود آورد و به موازات توسعه و ارتقای توان این رسانه ها، مشکلات و پرسش های مزبور نیز بیشتر شد. یکی از این مشکلات نادیده گرفته شدن حرمت و حریم خصوصی افراد است. رسانه ها با قدرت و نفوذی که دارند ممکن است (و چنین است) که به اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت های نادرستی دهند که موجب کسر حیثیت و آبروی آنان شده و تحریف واقعیت به شمار آید. این در حالی است که زیان دیدگان توانایی پاسخ و تصحیح را ندارند. بر همین اساس پرسش مهمی که وجود دارد رابطه آزادی اطلاعات و مسوولیت ناشی از آن است. از سویی باید حافظ اصل آزادی بیان و فعالیت رسانه ها بود و از سوی دیگر پاسداری از حقوق شهروندان را نیز نباید فراموش کرد. جمع بین این دو چگونه خواهد بود؟
2- برای حمایت از حقوق مخاطبان و جبران زیان آنان، علاوه بر حق شکایت، "حق ... ادامه

حقوق زن؛ آنگونه که اسلام مي خواهد

زن درطول تاريخ شاهد تفسيرهاي متفاوتي از ماهيت و حقوق خود بوده است؛ در نخستين مرحله و در اجتماعات بدوي، زن اصولا به عنوان بخشي از جامعه انساني شناخته نمي شد تا بخواهد از حقوق بشري برخوردار باشد. او موجودي بود مانند ساير موجودات که بايد در خدمت مرد قرار مي گرفت و شاني جز اين نداشت. "ملک" آنان بود و طبيعتا مالک هرگونه مي خواست، در آن تصرف مي کرد؛‌ "حتي قتل در موردش بي¬هيچ مانعي مباح بود و به عنوان بخشش و قرض و عاريه و نوازش به دست ديگران سپرده مي شد و همين که به خانه شوهر منتقل مي شد (و البته انتقالش به طور خريد و فروش بود که يکي از بقاياي اين سيرت شيربهاست که هنوز هم در برخي جاها داير است) علاوه بر استفاده هاي بي کران که در خانه پدر از وي مي¬شد،‌ ميدان شهوتراني مرد بود که نياز مندي هاي شهوت جنسي با وي رفع مي شد ... مرد در گرفتن زن هيج گونه محدوديت عددي نداشت به خلاف زن، و طلاق دست مرد بود و نه زن، و زن براي ... ادامه

ماهيت راي و تقدس آن

جمعه آينده شاهد برگزاري انتخاباتي ديگر در تاريخ نظام جمهوري اسلامي ايران هستيم. انتخابات پديده اي نوظهور يا مختص به ما نيست و حتي به شکل کنوني آن در کشورهاي غربي عمر طولاني تري دارد؛ تا جايي که طبق اسناد معتبر جهاني به عنوان يکي از حقوق اوليه بشر محسوب مي شود؟ البته حق انتخاب را نبايد منحصر به حق "انتخاب کردن" دانست و چنانچه در ماده 21 اعلاميه جهاني حقوق بشر و ماده 25 ميثاق بين المللي حقوق مدني و سياسي و ديگر متون حقوقي آمده است، شامل حق "انتخاب شدن" نيز مي گردد.
با اين حال انتخابات در فرهنگ ديني و نام حقوقي ما تفاوت هاي ماهوي با انتخابات در آن فرهنگ و در آن کشورها دارد و اين تفاوت ها بايد در رفتار همه عناصر موثر در اين رزمايش بزرگ ملي خودنمايي کند. از جمله اين تفاوت ها، ماهيت راي و رزمايش بزرگ ملي خودنمايي کند. از جمله اين تفاوت ها، ماهيت راي و ارزش آن است. در نگاه غربي راي، صرفا يک "حق" شهروندي است که ... ادامه

بودجه و چند یادآوری

طبق اصل پنجاه و دوم قانون اساسی «بودجه سالانه کل کشور به ترتیبی که در قانون مقرر می شود، از طرف دولت تهیه و برای رسیدگی و تصویب به مجلس شورای اسلامی تسلیم می گردد. هرگونه تغییر در ارقام بودجه نیز تابع مراتب مقرر در قانون خواهد بود.» بنابراین تصویب بودجه از مهم ترین وظایف و مسئولیت  های قوه مقننه در کشور ماست که به نظر می رسد برای انجام هر چه بهتر آن یاددآوری چند نکته سودمند و ضروری است:
1. اهمیت بودجه: تصمیم نمایندگان ملت درباره بودجه دارای ارزش و آثار دینی و ملی بسیار است. از دیدگاه دینی، تصویب بودجه در حقیقت تقسیم بیت المال در میان مردم و یا صرف آن برای مصالح آنان است. تأکیدهای بی نظیری که در معارف دینی ما پیرامون بیت المال و مسئولیت دشوار تصمیم گیری درباره آن وجود دارد، در این باب تکان دهنده و درس آموز است.
از نظر ملی نیز با تصویب لایحه بودجه در حقیقت سمت و سو و نیز شتاب حرکت تمام سازمان ها ... ادامه

مدیریت مصرف(بخش دو)

(ادامه بخش یک)
10- مصرف و منع وابستگي به بيگانگان
درباره مصرف و ميزان آن بايد به نكته مهم ديگري نيز توجه كرد. نهادينه كردن فرهنگ استفاده از توليدات داخلي(كه در جاي خود منوط به تجديد‌نظر در كيفيت كالاهاي ساخت داخل است) و كاهش واردات كالاهاي خارجي همان نكته مهمي است كه بايد در تعيين و اصلاح الگوي مصرف به شدت در نظر گرفته شود تا مبادا نظام و جامعه اسلامي نيازمند و وابسته به بيگانگان شود؛ چرا كه از دست دادن استقلال اقتصادي، دير يا زود، استقلال و عزت سياسي و فرهنگي را هم تحت تاثير خود قرار خواهد داد. اين در حالي است كه يكي از اصول اساسي در نظام اقتصادي اسلام آن است كه هيچ عملي نبايد موجب سلطه بيگانگان برجامعه اسلامي گردد. قرآن كريم استقلال اقتصادي را «جمال» جامعه مي‌نامد «وگوياي اين حقيقت است كه چنين جامعه‌اي خودكفا است، فقير و مستمند و وابسته به اين و آن نمي‌باشد، خودش توليد مي‌كند ... ادامه

مدیریت مصرف(بخش یک)

مقدمه
انتخاب نام «اصلاح الگوي مصرف» براي سال 1388 از سوي رهبر معظم انقلاب اسلامي(مدظله العالي) فرصت مباركي است تا بار ديگر به «استفاده صحيح و مدبرانه از منابع كشور «كه به تعبير معظم‌له يك «شعار مهم، حياتي و اساسي» است، پرداخته شود.
از سوي ديگر اول خرداد ماه هر سال « روز بهره‌وري و بهينه‌سازي مصرف» است و طبيعتاً بهانه‌اي نيكو براي بازخواني ابعاد اين مسأله. اميد است نوشتار حاضر، به اندازه خود، گامي براي تحقق اين ضرورت و شعار ملي و ديني برداشته باشد.
1- ضرورت اصلاح الگوي مصرف
اصلاح الگوي مصرف را بايد با تمام وجود به عنوان يك ضرورت ديني و ملي باور كرد. از ديدگاه مذهبي، «مصرف» هم مانند «درآمد» داراي معيارها و ضوابطي است كه در روز قيامت به عنوان «نعيم» مورد سوال قرار خواهد گرفت. عدم رعايت اين معيارها و ضوابط گاه خلاف اخلاق و گاهي نيز خلاف شرع است؛ ... ادامه

علی(ع) و عدالت

فردا، سيزدهم ماه رجب، سالروز ميلاد پرشكوه حضرت علي(ع) است
مردي كه توانسته است پس از پيامبر خدا(ص) بر جايگاهي بي‌نظير تكيه زند و همگان را مجبور كند تا در برابر خوبي‌ها و فضيلت‌هاي بي‌انتهايش سر تسليم و تواضع فرود آورند.

بديهي است كه سخن درباره مقام معنوي و جايگاه قدسي علي(ع) در صلاحيت و توان اين قلم نيست و به گفته ملاي رومي «خود ثنا گفتن ز من ترك ثناست». اما براي اشاره‌اي به آن عظمت بي‌انتها بازخواني جملاتي از مرد بزرگ دوران ما خالي از لطف نيست.

امام خميني(ره) به‌مناسبت بحثي درباره ناتواني بشر از درك مقامات معنوي ائمه اطهار(ع) چنين نوشته‌اند (و آنان كه با نوشته‌هاي اين پير فرزانه و نكته‌سنج آشنا هستند، مي‌دانند كه چه نوشته‌اند!):«به خودشان قسم (و انه لقسم لو تعلمون عظيم) كه اگر پشت به پشت يكديگر دهند و بخواهند يك لا اله ... ادامه

يک درخواست از مجمع تشخيص مصلحت نظام به مناسبت روز ارتباطات و روابط عمومي

حق دسترسي به اطلاعات و گردش آزاد اخبار به عنوان يكي از حقوق بنيادين بشري و شهروندي از اصول پذيرفته شده جهان امروز است. ديگر كسي ترديد ندارد كه به دلايل مختلف دسترسي مردم به اطلاعات و آگاه بودن آنان از اخبار پيراموني خود، از جمله حقوقي است كه تامين آن وظيفه و نيز به سود دولت‌ها است. اسناد معتبر بين‌المللي نيز به هرگونه بحثي در اين زمينه پايان داده و از نظر حقوقي آن را مستند ساخته‌اند. براي مثال ماده 19 اعلاميه جهاني حقوق بشر (مصوب دهم دسامبر 1948) به صراحت چنين بيان كرده است :
«هركس حق آزادي عقيده و بيان دارد و حق مزبور شامل آن است كه از داشتن عقايد خود بيم و اضطرابي نداشته باشد و در كسب اطلاعات و افكار و در اخذ و انتشار آن به تمام وسايل ممكن و بدون ملاحظات مرزي آزاد باشد.» پيش از آن هم قطعنامه شماره 59 مجمع عمومي سازمان ملل متحد در سال 1946 تصريح كرده بود كه «آزادي اطلاعات يك حق بنيادين بشر و ... ... ادامه

اصلاح الگوی مصرف؛ به مثابه یک ضرورت


نامی که برای امسال انتخاب و اعلام شد، مانند موارد پیشین بیان گر موضوعی مبرم برای کشور و نظام ما از نگاه رهبر فرزانه انقلاب اسلامی است و البته باز هم باید مراقب بود تا این شعار راهبردی دچار کج فهمی و سطحی نگری نشود.
مهمترین و اولین نکته این است که اصلاح الگوی مصرف را باید با تمام وجود به عنوان یک ضرورت دینی و ملی باور کرد. از دیدگاه مذهبی، «مصرف» هم ماننند «درآمد» دارای معیارها و ضوابطی است که در روز قیامت به عنوان «نعیم» مورد سوال قرار خواهد گرفت. عدم رعایت این معیارها و ضوابط گاه خلاف اخلاق و گاهی نیز خلاف شرع است؛ نظیر اسراف که از گناهان کبیره مخصوص است.

از دیدگاه ملی نیز سامان دهی مصرفبرای کشور در حال توسعه ای چون ما که به موازات ثروتهای کلان طبیعی و ذخایر زیرزمینی، از کمبودهای مهمی نظیر آب رنج می برد، یک اقدام گریز ناپذیر است؛ به ویژه در این سال که ... ادامه

غدیر، عدالت و حکومت

فردا تنها خجسته ترین روز برای بشریت، که طبق احادیث متعدد بزرگترین عید برای خداست، اینکه چرا غدیر دارای چنین عظمت و برکتی است، نیازمند تحلیلها و تعلیل هایی است که طبعا مجال دیگری می‌طلبد اما آنچه می‌تواند خلاصه‌ای از همه دلایل محسوب شود، پیوندی است که حادثه غدیر میان دنیا و آخرت برقرار کرد.
تعیین علی علیه السلام به عنوان زمامداری که فلسفه حکومت را برقراری عدالت می دانست . نماد جمع میان آرمان خواهی و واقع گرایی بود و نشان داد که جمع این دو شدنی است .

در زندگی آن بزرگوار درس های بی شماری است که باید فرا گرفت . اما در میان همه درس های آن حضرت که اتفاقا امروز ، بیش از همیشه نیازمند آموختن و عمل به آن هستیم ، عدالت ورزی جایگاهی بس برجسته تردارد و بی تردید باید عدالت فردی و اجتماعی را اصلی ترین پیام حضرت امیر مومنان برای معماری زندگی آرمانی بشر دانست .

... ادامه

روح خارجی‌گری انفکاک تعقل از تدین است

جمود و خشک‌ مغزی و خشکه‌مقدسی بود که موجب آفرینش فاجعه‌ای به بزرگی ترور علی (ع) در محراب عبادت شد و این همان خطری است که همواره جوامع بشری را تهدید می‌کند.
دکتر محسن اسماعیلی  به موضوع " جمود و خشک‌ مغزی و خشکه‌مقدسی" پرداخته و تصریح کرده است :  برای درک اهمیت این خطر بزرگ باید در نظر داشت که تعقل و تدین دو بال برای پرواز فرد یا جامعه به سوی خوشبختی و کمال است.

بدیهی است که پرواز با هیچ یک از این دو بال، به تنهایی، انجام‌شدنی نیست. همانگونه که حذف دین‌ورزی از زندگی بشر، به بهانه خردمندی خیانت به او و پرتاب انسان به قعر بدبختی‌هایی است که نمونه آن را امروزه در غرب شاهد هستیم، نادیده گرفتن خردورزی با شعار دین‌داری هم آثار نکبت‌باری در پی خواهد داشت.

 بالاتر اینکه در مقایسه آثار شوم این دو، بدون تردید تمسک به ظواهر دین منهای ... ادامه

راز غدیر ؛ رمز نجات

در آستانه عید خجسته غدیر هستیم؛ روزی که بزرگترین عید بندگان که نه، عید بزرگ خدا است. روز اتمام نعمت و اکمال دین است و بدون آن رسالت نیز ناتمام و بی ثمر می ماند. اما به راستی رمز بزرگی غدیر چیست و چرا از چنین جایگاهی برخوردار است؟
شناخت این رمز و پاسداری از راز آن می تواند این روز بی نظیر تاریخی را برای ما پربرکت تر سازد و برای این منظور راهی بهتر از مراجعه به متن حادثه و متون پیرامون آن نیست.
شاید بتوان گفت: راز عظمت غدیر ارائه الگو و معیار زندگی است؛ چه در ساحت فردی و چه در ساحت اجتماعی، حرکت افراد و جامعه به سوی سعادت و خوشبختی نیازمند شناخت راه، نیازهای آن و شیوه پیمودن و سرعت مسیر است. کسی که بدون شناخت و معرفت، حتی به خیال خود، راه حق می پیماید، جز حیرت و خستگی نمی اندوزد و مثالش، بنابر آنچه در روایات است، مثال حیوان چشم بسته ای است که با زحمت و دشواری به دور آسیاب می چرخد و باز همان جا است که بود؛ ... ادامه

با حسین (ع) در عرفه

1- عرفه را روز نیایش نامیده اند و به راستی مناسبترین نامگذاری همین است. حج در میان همه عبادتها پر رمز و رازترین ارتباطی است که  بندگان با آفریدگار خود برقرار می کنند و همان گونه که در روایات آمده حج است و عرفه (الحج عرفه) کسانی می توانند این همانی عرفه و حج را دریابند که در دل جمعیت خروشان، همسان و وارسته از تمام تعلقات و در آن صحرای محشرگونه توانسته باشند به سان قطره ای از دامان اقیانوس های بی کران آرام گرفته و شیرینی پیوند با ابدیت را تجربه کرده باشند ، اما برکات امروز اختصاصی به آنها ندارد.

عرفه روزی است که به فرموده امام سجاد (ع) امید آن می رود که حتی فرزندانی که هنوز در جنین مادران هستند، از فضل و لطف و محبت پروردگار برخوردار شوند و از این رو است که عارفی همچون میرزاجواد آقای ملکی تبریزی می افزاید : "مثل اینکه امروز فقط برای نیایش آفریده شده است.  بنابراین باید تلاش کرد تا ... ادامه

مطهری و حقوق شهروندی


 گذشت 30سال از شهادت استاد مرتضی مطهری نه تنها نتوانسته است از عظمت شخصیت و تاثیر آرای وی بکاهد که روز به‌روز بر اهمیت مراجعه به آثار وی افزوده شده است. آنچه در پی می‌آید نگاهی است که دکتر محسن اسماعیلی رئیس دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق(ع) به جایگاه حقوق شهروندی در اندیشه استاد مطهری افکنده است.

----------------------------------------------------------------------------------------------------

آثار مطهری که به تایید امام راحل بی‌استثنا، خوب و آموزنده است گنجینه گرانبهای اندیشه ناب و روزآمد اسلامی است که مرتب باید بازخوانی شود و مبنای گفت‌وگو و عمل قرار گیرد؛ خصوصا آنکه مقام معظم رهبری هم آرای ایشان را زیربنای فکری نظام جمهوری اسلامی ایران می‌دانند.

با این حال، هنوز هم برخی آرای وی، از جمله در زمینه حقوق و سیاست چنانکه باید و شاید مورد بررسی قرار ... ادامه

خط و زبان رسانه‌ها از ديدگاه حقوقي

چكيده:
خط و زبان از عناصر اصلي فرهنگ و هويت هر ملت است. از سوي ديگر رسانه‌ها با قدرت شگرفي كه پيدا كرده‌اند  مي‌توانند در حفظ و تقويت اين هويت يا تضعيف و نابودي آن تأثير فراواني داشته باشند. به همين جهت در قوانين مربوط به رسانه‌ها، چه در سطح ملي و چه در سطح بين‌المللي، مقرراتي راجع به خط و زبانِ مورد استفاده وجود دارد.
اين مقاله پس از توضيح انواع چالش‌ها و راهبردهاي حقوقي موجود در اين زمينه، قوانين معتبر و لازم‌الاجرا در كشورمان را مورد بررسي قرار مي‌دهد. اصل پانزدهم قانون اساسي، قانون ممنوعيت به‌كارگيري اسامي، عناوين و اصطلاحات بيگانه و مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي از جملة اين مقررات است.
كليد واژه: خط، زبان، قوانين رسانه‌اي، تهاجم فرهنگي
مقدمه:
زبان و خطي كه در انواع رسانه‌ها (ديداري، شنيداري و نوشتاري) مورد استفاده قرار مي‌گيرد، به دو دليل مورد توجه ... ادامه

آزادي تبليغات بازرگاني و محدوديت‌هاي آن از ديدگاه حقوق بين‌الملل، ايران و اسلام


  چكيده:
تبليغات بازرگاني همواره در كنار موافقت‌ها با مخالفت‌هاي زيادي، به‌ويژه از نگاه فرهنگي، روبه‌رو بوده است. با اين حال، واقعيتي است كه از گذشته‌هاي دور خود را بر ما تحميل كرده است. با در نظر گرفتن اين واقعيت و آثار عميق و همه جانبه‌اي كه تبليغات بازرگاني بر جامعه و افراد باقي مي‌گذارد، قانونمند كردن آن به دغدغه‌اي ملي و بين‌المللي تبديل شده است.
اكنون هم در نظام جهاني و هم در حقوق داخلي كشورها، آزادي انتشار پيام‌هاي تبليغاتي به عنوان يك اصل پذيرفته شده و البته تلاش شده است تا با تبيين محدوديت‌ها و استثنائات از عوارض منفي آن جلوگيري شود.
بررسي سابقه اين تلاش‌ها در حقوق بين‌الملل و در حقوق ايران موضوع دو گفتار جداگانه در اين مقاله است. در گفتار سوم به بررسي موضوع از ديدگاه منابع فقهي و حقوقي اسلام پرداخته خواهد شد. اين سه نظام حقوقي اختلافي در پذيرش ... ادامه

تعامل حقوق و اخلاق در رسانه ها

مقدمه؛ طرح مسئله
حقوق رسانه‌ها ديگر اصطلاحي ناشناخته نيست. روزنامه‌نگاران و همه كساني كه در ساير انواع رسانه‌ها به فعاليت حرفه‌اي مشغول هستند، پذيرفته‌اند كه بايد در چارچوب ضوابطي حركت كنند كه قانونگذاران ترسيم كرده‌اند. امّا هنوز هم «اخلاق رسانه‌ها» اصطلاحي است كه براي برخي ناشناخته و حتي تعجب‌آميز است.
«يك استاد روزنامه‌نگاري مي‌گويد؛ هنگامي كه وي از سردبير برجسته يك نشريه معتبر درخواست مي‌كند تا براي دانشجو‌يانش از اصول اخلاقي روزنامه‌نگاري سخن بگويد، با اين جملة سردبير كه با حالت تعجب ادا مي‌كند، روبه‌رو مي‌شود: «اين ديگر چيست؟» و پس از اداي اين جمله به صحبت‌هاي خود در مورد تجارب حرفه روزنامه‌نگاري‌اش ادامه مي‌دهد.»
از اين خاطره احتمالاً مبالغه‌آميز كه بگذريم، پرسش‌هاي فراواني در برابر مقولة «اخلاق ... ادامه

کاسب حبیب خداست

يكي از اصلي ترين قواعد نظام اقتصادي اسلام ، دعوت خود مردم به گرم كردن بازار داد و ستد و كاستن از تصدی هاي دولت است. اسلام گذشته از آنكه بيكاري و خمودي را اصولاً سرزنش و طرد كرده است، بر فعاليت اقتصادي به عنوان يك ضرورت اجتماعي نيز تاكيد نموده است از نظر اين دين هيچ بهانه اي براي بيكاري پذيرفته نيست و حتي بي‌نيازي و ثروتمندي و يا عبادت و زهد و يا توكل و قناعت نمي‌تواند دليلي براي ترك اشتغال باشدبالاتر اينكه كسب درآمد(فارغ از رفع نيازهاي معيشتي)، خود نوعي عبادت(و بلكه برترين نوع عبادت) و مايه بركت زندگي شناخته شده است.

از سوي ديگر ، در ميان همه راههاي اشتغال و كسب درآمد ، بر خريد و فروش و انجام مبادلات بازرگاني تاكيد بيشتري صورت گرفته است تا جايي كه به گفته پيامبراكرم صلي الله عليه و آله و سلم: «بركت ده قسمت است و نُه قسمت از آن در تجارت قرار داده شده است».
   در ... ادامه

روی گیتی زین مصیبت تا قیامت تار باد
- سرنوشت نهایی انسان را کردار و رفتار او تعیین می کند و هیچ عاملی به اندازه عمل انسان نمی تواند و نباید تکیه گاه او باشد. این از افتخارات جاودانه اسلام و قرآن است که برای هر کس، به تنهایی و از هر نژاد و زمان و رنگ و طبقه اجتماعی که باشد، قدرت تصمیم گیری قائل است. همسر فرعون می تواند از دل کفر و ادعای الوهیت، نفس زکیه ای بسازد که هم ردیف آسیه و مریم و فاطمه (علیهم السلام) قرار بگیرد ؛ همان گونه که همسر نوح می تواند خود را از کانون ایمان و نوبت به قعر نکبت و دوری از خدا افکند.
 
2- با وجود این، پیامبر بزرگ اسلام به مسلمانان تاکید کرده است که " بدانید ! هیچ کس تنها با عمل و تلاش خویش نجات نمی یابد " . پرسیدند: حتی خود شما ؟ فرمود: حتی خود من! مگر آنکه خداوند مرا غرق دریای فضل و رحمت خویش فرماید.
 
پیامبر چندان عمل صالح داشت که خداوند از او خواست تا آنهمه خود را به زحمت نیندازد و چنان عمل می کرد که از شدت اخلاص و توجه، اعمال همه
... ادامه

استاد مطهری ؛ یک مصلح اجتماعی با خاستگاهی دینی

در آستانه سالروز شهادت استاد مرتضی مطهری یکی از ماندگارترین چهره های دینی و ملی در تاریخ کشورمان قرار داریم، درباره استاد، آثار و افکار وی بسیار سخن گفته شده که هر یک از منظری شهید را مطالعه و معرفی کرده اند، در مقاله ای که از سوی دکتر محسن اسماعیلی در اختیار خبرگزاری مهر قرار گرفته، استاد مطهری به عنوان یک مصلح اجتماعی که از خاستگاه دین به همه چیز نگریسته، مورد مطالعه قرار گرفته است.
 مطهری را به عنوان یک روحانی و اسلام شناس برجسته ، به عنوان یک فیلسوف و متفکر ژرف اندیش ، به عنوان یک استاد و نویسنده نمونه و به عنوانهای دیگری از این قبیل شناخته ایم .
اما شناخت او به عنوان یک مصلح اجتماعی، ... ادامه

آزادی ارتباطات و اطلاعات در حقوق و معارف اسلامی

بر مبنای اصل آزادی جریان اطلاعات ، مردم حق دارند به اخبار عمومی دسترسی داشته باشند ، آن را به یکدیگر منتقل کنند و در باره آن اظهار نظر ( و احیاناً نقد و اعتراض ) کنند. این شعار دنیای امروز است که در اسناد معتبر حقوق بین الملل نیز تائید و تثبیت شده است . گذشته از میزان درستی و صداقت در طرح این آموزه ها و اینکه مدعیان تا چه اندازه در عمل به آن وفادار مانده اند ، تبیین موضع اصولی نظام سیاسی و فکری ما در این باره ضروری است. 


مقاله حاضر درپی آن است که در دو گفتار جداگانه گام کوتاه و نخستینی را در همین راستا بردارد ، گفتار نخست به طرح مساله ، بیان اهمیت موضوع و مبنای نظری آن می پردازد . گفتار دوم هم عهده دار ... ادامه

صلح امام حسن (ع) ؛ آزمون دشوار عمل به تکلیف

امام دوم شیعیان بزرگ مردی است که دوست و دشمن در مورد فضلیت‌های اخلاقی و صفات انسانی وی تردید ندارند؛ به گونه‌ای که همه مورخان، حتی آنان که آشکارا مواضعی خصمانه علیه اهل بیت پیامبر (ص) داشته‌اند، ناچار به اعتراف در مقابل بزرگی و کرامت او شده‌اند.


 


با این حال مسأله صلح امام حسن علیه‌السلام با معاویه همواره از پرسش‌های ثابت درباره تاریخ زندگانی آن حضرت بوده است. این پرسش آنگاه جدی‌تر می‌شود که با قیام خونین کربلا مقایسه گردد. چرا امام حسن (ع) دست از جنگ با معاویه برداشت؛ در حالی که برادرش امام حسین(ع) در مقابل معاویه و فرزندش تا پای جان ایستاد و جنگید؟


... ادامه

علی را «چه» کشت؟!

شهادت امیرمومنان، حضرت علی علیه‌السلام، از دردناک‌ترین فجایعی است که در تاریخ بشر اتفاق افتاده است. او نه تنها برای شیعیان و مسلمانان، که برای تمام دل‌های حق‌طلب، عدالت‌خواه و جویای فضایل اخلاقی، اسطوره‌ای دوست‌داشتنی بوده و هست. برای همین است که همه جان‌های پاک، شیفته و سوگوار شهادت مظلومانه اوست و هنوز هم این پرسش در برابر قتل ناجوانمردانه او باقی است که چرا؟ 
بررسی و تحلیل فاجعه شهادت حضرت علی (ع)، حداقل از دو زاویه قابل انجام است؛ نخست آنکه بپرسیم او را چه کسی و چگونه کشت؟ مقدمات و آثار این حادثه چه بود؟ دیگر آنکه به دنبال یافتن «چرا»یی این اقدام ضدانسانی باشیم. شیوه اول همان روش «تاریخ نقلی» است که در جای خود مفید و ... ادامه

کلیه حقوق این سایت متعلق به دکتر محسن اسماعیلی بوده و هر گونه استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است
بهترين اندازه نمايش صفحه : 768 * 1024
پست الکترونیک : info@mohsenesmaeili.com
Powered By : Digital Secure